Öfke; tıpkı sevinç, üzüntü, korku ve acı gibi insan doğasında bebeklikten itibaren var olan en temel duygulardan biridir. Çocuk her ne sebeple öfkelenirse öfkelensin burada önemli olan öfkesini nasıl ifade ettiğidir.
Çocuk, öfkesini sözle ve davranışsal olarak nasıl ifade edilmesi gerektiğini bilmiyorsa kontrolünü kaybeder ve öfke yıkıcı bir duruma dönüşür.

Çocuğun kendisini önemsiz ve güvensiz hissettiği, kendisini ifade etmekte zorlandığı , iyi dinlenmediği ailelerde büyüyen çocuklar ciddi ve kontrol edilmesi güç olan öfke nöbetleri yaşarlar. Öfkelenerek dikkatinizi çektiğini ve öfkelendiğinde isteklerinin yerine getirildiğini fark eden çocuklar zamanla öfkeyle neler yapabildiğini keşfeder ve öfkeyi kullanmayı öğrenirler.
Özellikle1-2 yaşında yaşanan öfke nöbetlerinin nedeni çocuğun yaptığı işin durdurulması ve engellenmesidir. Sürekli dolapları karıştıran, koltuk tepelerinden inmeyen çocuğu engelleyen annenin karşılaştığı ilk tepki öfkedir. Tıpkı biz yetişkinlerin işleri engellendiğinde verdiğimiz tepkiler gibi..

Ebeveynler öfke nöbetleri sırasında doğru tutum ve davranışlar geliştirememişlerse çocuğun öfke nöbetleri sıklıkla artar ve hemen her şeye karşı bir tepki gösterme biçimi olarak ortaya çıkar. Bu durumda ebeveynlerin bilmesi gereken 2 önemli nokta vardır. Birincisi sabır. Sabır burada bir sonuç değil süreçtir. Çocuğa kurallar koyma bunları ona onaylatma ve uygulatmaktır. Karşılaşılan birçok problemde sakinliğini koruyup büyük bir sabırla yanıt vermektir. İkincisi ise sınır koymaktır.
Çocuğun sınırları öğrenebilmesi için kurallar koyulmalı ve bunları çocuğun anlayabileceği şekilde ona anlatılmalıdır. Burada önemli olan ebeveynlerin çocuğa karşı net bir tavır çizmesidir. Çocuk, sınırları ihlal ettiğinde ebeveynlerinin göstereceği tepkiyi ve hangi yaptırımları uygulayacağını bilmesi gerekir.

Her ebeveyn çocuğunun nelere öfkelendiğini az çok bilir. Çocuk öfke belirtileri verdiğinde ( yüzü kızarıp nefes alış verişi değiştiğinde, mızmızlanmaya başladığında) ebeveyn olarak yapılması gereken diğer bir yöntem ise çocuğun ilgisini dağıtacak hoşlandığı başka bir alana yönlendirme yapılmasıdır. (Bisiklete binelim mi? , Dışarıda çok güzel bir köpekçik var haydi onunla oynayalım vb.. )

Çocuk her öfkelendiğinde onu sakinleştirmek için uzun süre ısrar edilmemeli. Bazı öfke krizlerinde çocuğu bir süreliğine kendi haline bırakmak iyi gelebilir. Önemli olan çocuğun yaşadığı duygunun farkına varması ve bu duyguyu sağlıklı ifade edebilmeyi öğrenmesi için ona rehberlik edilmesidir. Bu süreçte en önemli şey, yukarıda bahsettiğimiz üzere sabır ve sakin kalabilmektir.

[2021-01-14]